W imieniu Edytorskiego Koła Naukowego Studentów Historii UKSW pragniemy zaprosić Państwa do udziału w konferencji Kultura rękopiśmienna Polski wieków średnich. Skryptoria i kancelarie organizowanej w Instytucie Nauk Historycznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego we wtorek 22 maja 2012 roku.
Od wieków słowo pisane kształtowało kulturę umysłową. Średniowieczne skryptoria i kancelarie, w których kopiowano księgi rękopiśmienne i sporządzano dokumenty pełniły funkcję najbardziej popularnych nośników nauki, duchowości i kultury, oddziaływujących na rzeczywistość społeczną i ideową wszystkich warstw i grup społecznych, w tym także illitterati. Ich twórczość budzi podziw z racji niezwykle bogatego poziomu artystycznego, intelektualnego i praktycznego. Zachowane po dzień dzisiejszy księgi rękopiśmienne są bezcennymi świadectwami ludzkiego geniuszu niemal we wszystkich dziedzinach wiedzy, nauki i kultury w najszerszym tego słowa znaczeniu. Nierzadko anonimowi autorzy tworzyli je na większą chwałę Boga lub panującego monarchy, ku pożytkowi wspólnoty kościelnej lub zakonnej a także w celu organizacji życia społecznego. W różnych okolicznościach następowała translokacja manuskryptów, a wielu spośród nich zaginął ślad, lub znamy jedynie ich kopie, niejedne - zrabowane ukrywane są w archiwach i bibliotekach. Nieustannie poszukujemy utraconych dzieł, rekonstruujemy zniszczone na podstawie not dawnych badaczy po by odtworzyć spuściznę kręgów kulturotwórcze i dorobek twórców kultury łacińskiego uniwersum.
Tym problemom pragniemy poświęcić organizowaną konferencję. Do jej udziału zapraszamy doświadczonych i początkujących badaczy wszystkich kręgów piśmiennictwa średniowiecznego po czasy tzw. kultury staropolskiej. Zakres tematyczny powinien dyktować stopień zaawansowania badań, nowatorstwo odkryć opisywanych obiektów i ich twórców, stan ich zachowania itp.
Sugerujmy, aby referaty obejmowały nade wszystko następujące obszary zainteresowań badawczych:
1. Skryptoria i kancelarie:
a. Stan badań nad kancelariami i skryptoriami instytucji państwowych i kościelnych.
b. Funkcjonowanie skryptoriów kodeksowych i dokumentowych.
c. Zagadnienia związane z produkcją ksiąg rękopiśmiennych.
d. Zwyczajami wystawiania dokumentów w skryptoriach dokumentowych i kancelariach.

2. Kodeksy tekstowe i kopiarze kancelaryjne:
a. Wybrane zagadnienia badań nad polskimi kodeksami tekstowymi.
b. Wybrane zagadnienia badań nad kopiarzami kancelarii państwowych i dworskich.
c. Wybrane zagadnienia badań nad kopiarzami kościelnymi diecezjalnymi i klasztornymi.
d. Zdobnictwo i oprawa ksiąg rękopiśmiennych.

3. Twórczość i recepcja książki rękopiśmiennej:
a. Wnioskowanie o kulturze umysłowej ówczesnych na podstawie nieliteralnych elementów rękopisów, szczególnie iluminacji oraz glos marginalnych i interlinearnych
b. Oddziaływanie książki rękopiśmiennej i drukowanej na umysłowość epoki.
c. Charakterystyka czytelnika w wiekach dawnych, wpływ lektur na kształtowanie się jego umysłowości, a także oddziaływanie kultury piśmienniczej na warstwę illitterati
d. Postać skryptora, jego sylwetka intelektualno-kulturowa
e. Rola Kościoła i zakonów.
f. Cenzura manuskryptów - prohibita

4. Inne uwagi i spostrzeżenia w zetknięciu badacza XXI w. z średniowiecznym rękopisem.

Informujemy, że zgłoszenia do udziału w konferencji przyjmowane będą do 19 lutego 2012 roku. Komitet organizacyjny zastrzega sobie prawo do selekcji nadesłanych zgłoszeń. Zgłoszenia muszą zawierać abstrakt referatu, wykaz źródeł i literatury a także w przypadku doktorantów, recenzję pracownika naukowego.

Zgłoszenia proszę przesyłać na adres sekretarza EKN:

Joanna Kurczab joannakurczab [at] poczta.onet.pl

W razie pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt z sekretarzem pod numerem telefonu 506 483 260.

Zastępca prezesa Edytorskiego Koła Naukowego
Mgr Fryderyk Rozen