Miejsce obrad: ul. Dewajtis 5, Warszawa, aula 116

22 maja 2012 wtorek

10.00.  Inauguracja konferencji

10.20-12.00  Część I. Skryptoria i kancelarie diecezjalne w średniowiecznej Polsce i ich dzieła

panel poprowadzi: mgr Fryderyk Rozen

10.20 dr Rafał  Simiński US, Księgozbiory prywatne duchowieństwa diecezji kamieńskiej w średniowieczu

10.40 mgr Patrycja Herod UKSW, Skryptorium katedralne płockie do XIV wieku

11.00 mgr Piotr Szukiel UWr, Liber ordinarius opactwa NMP na Piasku w tradycji liturgicznej diecezji  wrocławskiej

13.00-15.30 Część II. Skryptoria i kancelarie zakonne w średniowiecznej Polsce i ich dzieła

panel poprowadzi: prof. dr hab. Jan Dzięgielewski

13.00 mgr Robert Stępień UMCS, Kultura rękopiśmienna benedyktynów sieciechowskich w okresie  średniowiecza

13.20 ks. prof. dr hab. Anastazy Nadolny ADPelp/UMK, Najstarsze rękopisy w  Bibliotece Seminarium  Pelplińskiego

13.40 ks. prof. dr hab. Włodzimierz Bielak KUL, Rola skryptoriów w środowisku devotio moderna

14.00 mgr Fryderyk Rozen BN/UKSW, Mszał Jagiellonów jako przekaz kościelnego ceremoniału

14.20 ks. prof. dr hab. Janusz Zbudniewek UKSW, Twórcy i zachowane dzieła paulińskiego skryptorium w  Polsce do końca XVII wieku

16.00 część nieoficjalna

23 maja 2012 środa

10.00 - 12.30 Część III. Funkcjonowanie skryptoriów w średniowieczu

panel poprowadzi: prof. dr hab. Marek Barański

10.00 Małgorzata Fiedurek UJ, Organizacja skryptoriów we wczesnym średniowieczu

10.20 ks. prof. dr hab. Kazimierz Łatak UKSW, Razem czy osobno? Głos w sprawie typologii skryptoriów klasztornych

10.40 prof. dr hab. Jolanta Marszalska UKSW, Kilka uwag o potrzebie pragmatycznej piśmienności w średniowiecznych klasztorach monastycznych

11.00 prof. dr hab. Andrzej Wałkówski UŁ, Skryptoria - trzy grosze do dyskusji

13.30-16.30 Część IV. Sylwetka kopisty w wiekach średnich

panel poprowadzi: mgr Jolanta Sokołowska

13.30 dr Tomasz Mika UAM, Pytania o świadomość kopisty. Znad Kazań świętokrzyskich.

13.50 ks. dr Paweł Dudzińśki PTHer/UKSW, Herb Ziemi Dobrzyńskiej w średniowiecznych rękopisach

14.10 Patryk Szatan UJ, Atrybucje Piotra Postawy wobec problemu rekonstrukcji zaginionego rękopisu Modlitewnika Nawojki.

14.30 dr Dorota Rojszczak-Robińska  UAM, „Od Annasza do Kajfasza” czyli z warsztatu pisarza staropolskiego

14.50 mgr Bartłomiej Dźwigała UKSW, Po co i dla kogo spisywano dzieje w wiekach średnich? Rzut oka na prologi średniowiecznych kronik

15.10 Patrycja Woźnica UKSW, Kultura umysłowa w regułach zakonów rycerskich (Zakon Maltański i Zakon Krzyżacki)

16.30  Podsumowanie obrad i zamknięcie konferencji

W imieniu Edytorskiego Koła Naukowego Studentów Historii UKSW pragniemy zaprosić Państwa do udziału w konferencji Kultura rękopiśmienna Polski wieków średnich. Skryptoria i kancelarie organizowanej w Instytucie Nauk Historycznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego we wtorek 22 maja 2012 roku.
Od wieków słowo pisane kształtowało kulturę umysłową. Średniowieczne skryptoria i kancelarie, w których kopiowano księgi rękopiśmienne i sporządzano dokumenty pełniły funkcję najbardziej popularnych nośników nauki, duchowości i kultury, oddziaływujących na rzeczywistość społeczną i ideową wszystkich warstw i grup społecznych, w tym także illitterati. Ich twórczość budzi podziw z racji niezwykle bogatego poziomu artystycznego, intelektualnego i praktycznego. Zachowane po dzień dzisiejszy księgi rękopiśmienne są bezcennymi świadectwami ludzkiego geniuszu niemal we wszystkich dziedzinach wiedzy, nauki i kultury w najszerszym tego słowa znaczeniu. Nierzadko anonimowi autorzy tworzyli je na większą chwałę Boga lub panującego monarchy, ku pożytkowi wspólnoty kościelnej lub zakonnej a także w celu organizacji życia społecznego. W różnych okolicznościach następowała translokacja manuskryptów, a wielu spośród nich zaginął ślad, lub znamy jedynie ich kopie, niejedne - zrabowane ukrywane są w archiwach i bibliotekach. Nieustannie poszukujemy utraconych dzieł, rekonstruujemy zniszczone na podstawie not dawnych badaczy po by odtworzyć spuściznę kręgów kulturotwórcze i dorobek twórców kultury łacińskiego uniwersum.
Tym problemom pragniemy poświęcić organizowaną konferencję. Do jej udziału zapraszamy doświadczonych i początkujących badaczy wszystkich kręgów piśmiennictwa średniowiecznego po czasy tzw. kultury staropolskiej. Zakres tematyczny powinien dyktować stopień zaawansowania badań, nowatorstwo odkryć opisywanych obiektów i ich twórców, stan ich zachowania itp.
Sugerujmy, aby referaty obejmowały nade wszystko następujące obszary zainteresowań badawczych:
1. Skryptoria i kancelarie:
a. Stan badań nad kancelariami i skryptoriami instytucji państwowych i kościelnych.
b. Funkcjonowanie skryptoriów kodeksowych i dokumentowych.
c. Zagadnienia związane z produkcją ksiąg rękopiśmiennych.
d. Zwyczajami wystawiania dokumentów w skryptoriach dokumentowych i kancelariach.

2. Kodeksy tekstowe i kopiarze kancelaryjne:
a. Wybrane zagadnienia badań nad polskimi kodeksami tekstowymi.
b. Wybrane zagadnienia badań nad kopiarzami kancelarii państwowych i dworskich.
c. Wybrane zagadnienia badań nad kopiarzami kościelnymi diecezjalnymi i klasztornymi.
d. Zdobnictwo i oprawa ksiąg rękopiśmiennych.

3. Twórczość i recepcja książki rękopiśmiennej:
a. Wnioskowanie o kulturze umysłowej ówczesnych na podstawie nieliteralnych elementów rękopisów, szczególnie iluminacji oraz glos marginalnych i interlinearnych
b. Oddziaływanie książki rękopiśmiennej i drukowanej na umysłowość epoki.
c. Charakterystyka czytelnika w wiekach dawnych, wpływ lektur na kształtowanie się jego umysłowości, a także oddziaływanie kultury piśmienniczej na warstwę illitterati
d. Postać skryptora, jego sylwetka intelektualno-kulturowa
e. Rola Kościoła i zakonów.
f. Cenzura manuskryptów - prohibita

4. Inne uwagi i spostrzeżenia w zetknięciu badacza XXI w. z średniowiecznym rękopisem.

Informujemy, że zgłoszenia do udziału w konferencji przyjmowane będą do 19 lutego 2012 roku. Komitet organizacyjny zastrzega sobie prawo do selekcji nadesłanych zgłoszeń. Zgłoszenia muszą zawierać abstrakt referatu, wykaz źródeł i literatury a także w przypadku doktorantów, recenzję pracownika naukowego.

Zgłoszenia proszę przesyłać na adres sekretarza EKN:

Joanna Kurczab joannakurczab [at] poczta.onet.pl

W razie pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt z sekretarzem pod numerem telefonu 506 483 260.

Zastępca prezesa Edytorskiego Koła Naukowego
Mgr Fryderyk Rozen